Wyłączenie osób wykonujących czynności w postępowaniu

W nowym Prawie zamówień publicznych w odmienny niż dotychczas sposób uregulowano kwestię ewentualnego wyłączenia osób wykonujących czynności związane z przeprowadzeniem postępowania o udzielenie zamówienia oraz składanych przez nich oświadczeń.

Przede wszystkim należy zauważyć, że w obecnym stanie prawnym osoby wykonujące czynności związane z przeprowadzeniem postępowania składają dwa odmienne oświadczenia, na różnych etapach postępowania o udzielenie zamówienia.

Jak stanowi art. 56 ust. 1 ustawy z 11.09.2019 r. – Prawo zamówień publicznych (Dz.U. poz. 2019 ze zm.) – dalej „p.z.p.” kierownik zamawiającego, członek komisji przetargowej oraz inne osoby wykonujące czynności związane z przeprowadzeniem postępowania o udzielenie zamówienia po stronie zamawiającego lub osoby mogące wpłynąć na wynik tego postępowania lub osoby udzielające zamówienia podlegają wyłączeniu z dokonywania tych czynności, jeżeli po ich stronie występuje konflikt interesów.

Z kolei jak wynika z art. 56 ust. 2 p.z.p. konflikt interesów występuje wówczas, gdy osoby wymienione w ust. 1:

1) ubiegają się o udzielenie tego zamówienia;

2) pozostają w związku małżeńskim, w stosunku pokrewieństwa lub powinowactwa w linii prostej, pokrewieństwa lub powinowactwa w linii bocznej do drugiego stopnia, lub są związane z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli albo pozostają we wspólnym pożyciu z wykonawcą, jego zastępcą prawnym lub członkami organów zarządzających lub organów nadzorczych wykonawców ubiegających się o udzielenie zamówienia;

3) w okresie 3 lat przed wszczęciem postępowania o udzielenie zamówienia pozostawały w stosunku pracy lub zlecenia z wykonawcą, otrzymywały od wykonawcy wynagrodzenie z innego tytułu lub były członkami organów zarządzających lub organów nadzorczych wykonawców ubiegających się o udzielenie zamówienia;

4) pozostają z wykonawcą w takim stosunku prawnym lub faktycznym, że istnieje uzasadniona wątpliwość co do ich bezstronności lub niezależności w związku z postępowaniem o udzielenie zamówienia z uwagi na posiadanie bezpośredniego lub pośredniego interesu finansowego, ekonomicznego lub osobistego w określonym rozstrzygnięciu tego postępowania.

Co istotne, oświadczenie o istnieniu okoliczności, o których mowa w ust. 2, składa się niezwłocznie po powzięciu wiadomości o ich istnieniu, a oświadczenie o braku istnienia tych okoliczności nie później niż przed zakończeniem postępowania o udzielenie zamówienia.

W praktyce, momentem w którym osoba działająca w imieniu zamawiającego powinna złożyć oświadczenie o konflikcie interesów (jeżeli faktycznie występuje) jest otwarcie ofert, wówczas bowiem zamawiający i osoby działające w jego imieniu ma wiedzę o wszystkich uczestnikach postępowania. Takim momentem może być także wniosek o wyjaśnienie treści specyfikacji warunków zamówienia lub np. odwołanie do Krajowej Izby Odwoławczej złożone przed terminem składania ofert. Jeżeli jednak taki konflikt interesów nie zachodzi, wówczas oświadczenie o braku konfliktu składane jest nie później niż przed zakończeniem postępowania o udzielenie zamówienia – czyli nie musi być złożone w chwili otwarcia ofert.

Jednakże zgodnie z przepisami nowego prawa zamówień publicznych osoby działające w imieniu zamawiającego składają także drugie oświadczenie.

Jak bowiem stanowi art. 56 ust. 3 p.z.p. kierownik zamawiającego, członek komisji przetargowej oraz inne osoby wykonujące czynności związane z przeprowadzeniem postępowania o udzielenie zamówienia po stronie zamawiającego lub osoby mogące wpłynąć na wynik tego postępowania lub osoby udzielające zamówienia podlegają wyłączeniu z dokonywania tych czynności, jeżeli zostały prawomocnie skazane za przestępstwo popełnione w związku z postępowaniem o udzielenie zamówienia, o którym mowa w art. 228-230a, art. 270, art. 276, art. 286, art. 287, art. 296, art. 296a, art. 297, art. 303 lub art. 305 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. z 2020 r. poz. 1444 i 1517), o ile nie nastąpiło zatarcie skazania.

Zgodnie z art. 56 ust. 6 p.z.p. oświadczenie o braku lub istnieniu okoliczności, o których mowa w ust. 3, składa się przed rozpoczęciem wykonywania czynności związanych z przeprowadzeniem postępowania o udzielenie zamówienia.

Czyli oświadczenie o braku podstaw do wyłączenia danej osoby z postępowania składa się przed rozpoczęciem wykonywania przez nią jakiejkolwiek czynności związanych z przeprowadzeniem postępowania. Może to być zatem np. moment przygotowania postępowania (ustalenie wartości zamówienia, przygotowanie opisu przedmiotu zamówienia).

Podkreślić należy, że chodzi wyłącznie o osoby, które wykonują czynności związane z przeprowadzeniem postępowania, o charakterze istotnym, które wykonując określone czynności, mogą wpłynąć na wynik postępowania – czyli przykładowo, osoba sporządzająca protokół z postępowania (dokumentująca jego przebieg), wykonująca czynność o charakterze technicznym / organizacyjnym nie należy do kręgu osób składających oświadczenie o istnieniu lub o braku istnienia okoliczności uzasadniających wyłączenie z postępowania.

Należy również pamiętać, że osoby, o których mowa w ust. 1 i 3, składają pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia, oświadczenie w formie pisemnej o istnieniu albo braku istnienia okoliczności dotyczących jej wyłączenia z postępowania.

Co ważne, przed odebraniem oświadczenia, kierownik zamawiającego lub osoba, której powierzył czynności w postępowaniu, uprzedza osoby składające oświadczenie o odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia.

  • Paweł Sendrowski

    Paweł Sendrowski

    Radca prawny, wspólnik zarządzający w Wielkopolskiej Grupie Prawniczej Kozłowski, Maźwa, Sendrowski i Wspólnicy sp. k.
    Specjalizuje się w kilku powiązanych ze sobą dziedzinach prawa: zamówieniach publicznych, dyscyplinie finansów publicznych oraz w zakresie prawidłowego wydatkowania środków z funduszy strukturalnych Unii Europejskiej. Zamówieniami publicznymi zawodowo zajmuje się od 2006 roku. Jest autorem komentarzy „Zamówienia tego samego rodzaju. Prawidłowe szacowanie wartości zamówienia” oraz „Procedury wydatkowania środków unijnych w perspektywie finansowej na lata 2014 – 2020” Komentuje zagadnienia związane z zamówieniami publicznymi m.in. dla Wolters Kluwer S.A.

    Z ramienia Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej oraz Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego prowadzi kontrolę postępowań o udzielenie zamówienia publicznego, finansowanych ze środków zewnętrznych, w tym środków z Unii Europejskiej. W kręgu jego zainteresowań są również zamówienia udzielane przez podmioty działające w ramach Organizacji Narodów Zjednoczonych.

    Pracę nad programem do obsługi zamówień publicznych zaczął już w 2013 r., tworząc program E-Publiczny Doradca (program Asystent Postępowania jest jego kontynuacją).

    Prowadzi również szkolenia dotyczące prawa zamówień publicznych, udzielania zamówień podprogowych oraz zasady konkurencyjności, m.in. dla Wolters Kluwer S.A., Wielkopolskiego Ośrodka Kształcenia i Studiów Samorządowych, czy Narodowej Agencji Wymiany Akademickiej. Jest współautorem bloga poświęconego tematyce prawa zamówień publicznych oraz tematyce wydatkowania środków unijnych (www.postepowania.pl lub www.pzp.wgpr.pl).

Komentarze

Dodaj komentarz

Dodając komentarz akceptujesz politykę prywatności
Komentarz zostanie opublikowany po zaakceptowaniu przez administratora.